Benim Adım Kırmızı Üzerine…

''Şimdi bir ölüyüm ben, bir ceset, bir kuyunun dibinde.''


8
8 Beğeni

Benim Adım Kırmızı…Edebiyatımızın ”postmodernist prensi” Orhan Pamuk’un 1998 senesinde yayımlanan ve dönemin edebi çevrelerinde bomba etkisi yaratan; İtalya ve Fransa’da yılın romanı seçilen, uluslararası birçok ödül alan, en çok çevrilen ve okunan eseri…
Romanın neden tartışma yarattığı konusuna geçmeden evvel karakterler, dönem ve konudan söz edelim.

Kitapta olay, 1591 yılının dokuz kış gününde, İstanbul’da yaşanıyor. Padişah tarafından gizli bir kitap yazmakla görevli Enişte Efendi, kızı Şeküre ve yeğeni Kara; Saray başnakkaşı ”Üstad Osman” ile ”Zarif, Leylek, Kelebek ve Zeytin” lâkaplı öğrencilerinin merkezinde gelişen ana olay, nakkaşhânede gerçekleşen bir cinayeti ve Şeküre ile Kara arasında gelişen aşkı konu ediyor. Kitapta karakterlerin birinci ağız anlatım tekniği ile konuşturulmasının yanısıra, Meddah karakteri tarafından konuşturulan birçok karakter var.

Eser, kurgu ve muazzam ayrıntı gücüyle de dikkat çekiyor. Orhan Pamuk dört sene içerisinde yazdığı romanın ilk iki senesini yalnızca kitap için araştırma yapmakla geçirmiş. Osmanlı’da tezhip ve nakış sanatı ile nakkaş ve müzehhipler hakkında; Kalenderîler, Frenk ressamları, Divan şairleri, İran sahası nakış sanatçıları ve şairleri, dönemin divan sahasının birçok eseri hakkında müthiş ayrıntılar, bilgiler mevcut.

Yazarın ”En renkli eserim” dediği ”Benim Adım Kırmızı” nın tartışma yaratan noktaları ise birçok tarihçi tarafından tepki çeken, Osmanlı’da saray içi görevliler ve üst düzey devlet adamlarının cinsel eğilimleri, homoseksüel ilişkiler ve patolojik olarak nitelenen pedofilik temayüllü karakterler…Tarihçi Murat Bardakçı tarafından ”Plaghiarism” yani fikir hırsızlığı ile suçlanması ve Eco’nun ”Gülün Adı” adlı eseriyle kurgusal paralellik içermesi de ayrı bir eleştiri noktası.

Tüm bu iddia ve suçlamaları bir kenara bırakıp şahsi fikrimi sorarsanız; eser içerdiği detay zenginliği ve kurgusal-teknik başarısı ile gördüğü ilgiyi hakediyor bence. Batı ve Doğu kültürel havuzlarının algı ve yorum noktasındaki farklılıklarını, mistik derinliklerini ve genelde sanata özelde resim-tezhip-nakış sanatlarına eğilim ve yaklaşımlarını derinlemesine incelemesi bağlamında eşsiz bir örnek. Pamuk’un dil konusunda zaman zaman yaşadığı sıkıntılar mâlûmunuz, bazen anlatım ve imla hataları olabiliyor.

Kanımca, Pamuk, Osmanlı’da Batı tesiri ile tanınmaya başlanan ve Avrupa’nın temel yaklaşımı olan portre ile Moğol-Çin ve Anadolu nakış üslûbunun karşılaşması ile oluşan minyatür sanatının, sanatçılarda ve toplumda yarattığı ”kültür şoku” nu da alt metinden bize aktarmaya çalışmış; Osmanlı özelinde bu iki üslûbun karşılaşması ve minyatür’ün, yani geleneğin yenilgisini trajik bir şekilde dile getirmiştir.

Kitaba adını veren ”Benim Adım Kırmızı” başlığı ise bu renge âşık olmanıza sebep oluyor. Şahların ve Sultanların kaftanlarından, harem kızlarının dudaklarına; savaş meydanlarından, kılıçlardan akan kana kadar kırmızının serüvenini, bu rengi konuşturarak anlatmış.

İncelemeye çalıştığım bu eser, Batı ve Doğu’nun fikirsel derinliğini ve sanata yaklaşımını anlamak için dahi, kesinlikle okunmaya değer dostlar.

-Dosto’nun Müridi-

    Veysel Öztekin


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

8
8 Beğeni

Sizin Tepkiniz Nedir?

Aşk Aşk
6
Aşk
Nefret Nefret
1
Nefret
Şaşkın Şaşkın
3
Şaşkın
Eğlenceli Eğlenceli
3
Eğlenceli
Komik Komik
0
Komik
İnanılmaz İnanılmaz
4
İnanılmaz

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Yorumlar

Yorumlar

[quads id=10]
Bir format seçin
Kişisel Test
Kişiliğe dair bir şey ortaya çıkarmayı amaçlayan sorular dizisi
Basit Test
Bilgiyi kontrol etmek isteyen doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Anket
Karar vermek veya görüş belirlemek için oylama yapmak
Serbest Yazı
Yazılarınıza Görseller Bağlantılar Ekleyebilirsiniz
Liste
Klasik İnternet Listeleri
Geri Sayım Listesi
Klasik İnternet Geri Sayım Listeleri
Açık Liste
Kendi öğenizi gönderin ve en iyi sunum için oy verin
Oylanabilir Liste
En iyi liste öğesine karar vermek için yukarı veya aşağı basın
Fotoyla Anlatım
Kendi resimlerinizi yükleyin ve birşeyler anlatın
Video
Youtube, Vimeo veya Vine Kodları
Ses
Soundcloud veya Mixcloud İçerikleri
Görsel
Fotoğraf veya GIF
GIF
GIF Formatı